''Kitab nedir, İman nedir bilmezken'' nasıl
Önce Şûrâ Sûresi’nin 52. âyetini okuyun:
“(Bu vahiy sana gelmezden önce) Sen, kitap nedir, iman nedir bilmezdin; ama şimdi bu (vahyi) bir ışık yaptık.”
Sonra da Kalem Sûresi’nin 4. âyetini:
“Evet, çünkü sen, muhteşem bir ahlâka sahipsin!”
Bu iki âyetin iki ortak noktası var:
1. İkisi de Peygamber Efendimizin vahiy öncesi durumu hakkında bilgi veriyor.
2. İkisi de, bunu “emir/nehiy tarzında” (inşa) değil, “haber tarzında” (ihbar) veriyor.
İlk inen sûrelerden biri olan Kalem Sûresi’ndeki âyet, Hz. Peygamber’in peygamberlikten önceki ahlâki durumunu haber veriyor: “Muazzam ve muhteşem bir ahlâk.”
Bunu verirken, “inne” edatının en baskın iki muhtemel manasından biri olan “ta’lil” anlamını tercih ediyoruz. Bu tercihin anlamı şu: Sanki Hz. Peygamber, “Rabbim, bu göreve niçin başkası değil de beni seçtin?” diye sormuş da, bu sorunun cevabı gelmiş gibi: “Çünkü sen, muhteşem bir ahlâka sahipsin.”
Bu âyet açıkça, “Ahlâk işin başıdır” diyor. Göklerin eli, çöle dönmüş dünyanın yüreğine bire sonsuz veren bir tohum ekecek. Bu “cins” tohumun en baskın niteliği, yani alâmet-i farikası, “ahlâk” olarak tanıtılıyor.
Şimdi de Şûrâ Sûresi’ndeki âyeti, bu âyetin altına yerleştirelim. Ne çıkıyor sonuçta: Kendisine Kur’an vahyi gelmezden önce “kitap nedir, iman nedir bilmeyen” bir insan. Bunun anlamı şu: Son vahyin aydınlattığı ilk bilinç, ilk muhatabının bilinci. Kur’an vahyinin münevver kıldığı ilk yürek, ilk muhatabının yüreği. Çünkü o daha önceden bilmediklerini, vahiy sayesinde bilir hale geliyor.
Şimdi iki âyeti birlikte formüle edecek olursak, ortaya şuna yakın bir sonuç çıkmaz mı: “Sen kitap nedir, iman nedir bilmezken bile, muhteşem bir ahlâk üzereydin!”
Bu sonuç, günümüz Müslümanı için bir şey ifade eder mi?
Günümüz Müslümanı bu sonucu nasıl, nereye kadar anlar, anlayabilir?
Mesela “kitap nedir, iman nedir bilen”, fakat iş ahlâka gelince, ahlâki davranışa gelince, bırakın “muazzam ve muhteşemini”, normal bir ahlâki standardı dahi tutturamamış Müslüman için bu âyetler ne ifade eder?
Sözü “davranış ve ilişki ahlâkına” getirirsek neyi ifade eder?
İş ve işveren-işçi, patron-eleman ahlâkına getirirsek neyi ifade eder?
Bilim ve ihtisas ahlâkına getirirsek neyi ifade eder?
Bırakın İslâmî olanını, “insanî muamelelerdeki ahlâk standardına” getirirsek neyi ifade eder? Mesela; aile içinde, karı-koca arasında, hısımlar arası ilişkide?
Bir yanda “kitap nedir, iman nedir bilmezken dahi muhteşem bir ahlâka sahip olan” bir Peygamber’in, öte yanda “kitap nedir, iman nedir bildiği halde ahlâkî standartların en asgarisini dahi tutturamayan” ümmeti olmak!?
Bence, bu yılın Kutlu Doğum Haftası’nda ele alınması gereken bir numaralı konu bu olmalıydı. Sorulmalıydı: “Hz. Peygamber’e duyulan iştiyakın edebiyatına rağmen, kendini ona nisbet eden ümmetin ahlâkî alanda yaşadığı bu sefalet neyin ifadesi?” diye.
Bir yerlerde yanlış yapılıyor, bu kesin. Hz. Peygamber’in, bu yanlışın –hâşâ- taraflarından biri olmadığı da gün gibi âşikâr. Peki, geriye kim kaldı? Elbette kendisini ona nisbet edip, onu izlediğini iddia edenler.
Sözün özü: Onun kokusunun müebbet olması yetmez; o kokuyu alan bir yüreğe, üreten bir bilince, yayan bir ahlâka sahip olmak şart.
m.islamoğlu
